Δύο-τρία πράγματα που ξέρω για αυτήν

Αυτό εδώ το ιστολόγιο θέλει να είναι ένα μουσικό ημερολόγιο. Ημερολόγιο το οποίο θα καταγράφει και θα μοιράζεται σκέψεις και μουσικές, σημειώσεις και απόψεις, αγάπες και πάθη γύρω από την πιο λαϊκή μορφή καλλιτεχνικής έκφρασης του ανθρώπινου είδους, τη μουσική. Σε όλο αυτό κεντρικό ρόλο θα παίξει κάτι παράδοξο –μάλλον- για τα δεδομένα των περισσότερων από εμάς: αυτό το παράδοξο είναι η αμερικάνικη folk μουσική. Τι με οδήγησε σε αυτόν τον παράδοξο δρόμο; Και κάνω αυτή την ερώτηση, διότι η απάντηση φανερώνει και την οπτική μου πάνω στο θέμα. Λίγο τα blues και το punk, λίγο το λάγνο αναρχοκομμουνιστικό μου παρελθόν και οι wobblies με την IWW, λίγο κάποιες ταινίες και λίγο η αγάπη μου για την κρυμμένη αμερική (ή μάλλον για τις κρυμμένες αμερικές), λίγο οι εργατικοί αγώνες και λίγο η εμμονή μου ότι εργατική τάξη παράγει (ή τέλος πάντων πρέπει να παράγει) τον δικό της πολιτισμό με οδήγησαν εδώ και μια πενταετία στον σκονισμένο δρόμο της folk μουσικής. Ωστόσο, δε θα περιοριστώ εκεί πέρα. Αναγκαστικά σχεδόν, κάτι τέτοιο αποκλείεται. Αλλά επίσης αναγκαστικά όλα θα τείνουν προς τα εκεί.

Τέλος για να τελειώνουμε με τους άβολους προλόγους, μην περιμένετε καμία «συστηματική» ή «επιστημονική» ή «κοινωνιολογική» ή ακόμα «δημοσιογραφική» προσέγγιση, αν εμμένετε σε τέτοιες ταμπέλες μπορείτε να πάρετε την εξής και να την κοτσάρετε: προσπαθώ να δω την μουσική δημιουργία υπό το πρίσμα της «διεαυτήν δημιουργικότητας της εργατικής τάξης» και της πάλης αυτής της δημιουργικότητας με την καπιταλιστική συνθήκη (ακριβώς δηλαδή αυτό που γίνεται και με τη μισθωτή εργασία, μην μου αγχώνεστε). Με απλά λόγια, η προσέγγιση μου θα είναι κομμουνιστική. Και ότι καταλάβατε, καταλάβατε, τι άλλο να κάνω;

 Καλώς ήρθατε.

***

Δύο-τρία πράγματα που ξέρω για αυτήν

«Όπου μαζεύοταν τρεις κομμουνιστές, ο τέταρτος θα έπρεπε να έπαιζε κιθάρα».

Woody Guthrie

Τι μπορεί να σπρώξει έναν άνθρωπο να ασχοληθεί με ένα τέτοιο ζήτημα στους καιρούς που ζούμε; Φαινομενικά η μελέτη μιας τέτοιας θεματικής μοιάζει εκτός τόπου και χρόνου, αλλά θέλω να πιστεύω ότι αν έχει κανείς μια χρήσιμη οπτική για το τι ήταν, είναι και θα είναι η folk μουσική και ειδικά η αμερικάνικη, αυτή η χρησιμότητα εφαρμόζεται και στο δικό μας παρόν, στα δικά μας ζητήματα, στις δικές μας ανάγκες, επιθυμίες και αγώνες. Τόσο απλά.

Καταρχήν νομίζω ότι θα πρέπει να διαλύσουμε μερικούς μύθους σε σχέση με την folk. Μύθοι που προέρχονται κυρίως από τη μουσική βιομηχανία και τα media.

Ο πιο διαδεδομένος μύθος είναι ότι η folk αποτελεί μουσική διαμαρτυρίας τουλάχιστον για να μην πούμε ότι στα μυαλά ορισμένων αποτελεί και στρατευμένη τέχνη. Αυτή η εικόνα προφανώς προέρχεται από την κύρια αντανάκλαση της folk στα δικά μας από τα 60’s και τα αντιπολεμικά κινήματα. Αλλά ήδη από τότε η folk είχε πίσω της μια ιστορία μισού αιώνα –ανάμεσα στα άλλα θα προσπαθήσουμε να πούμε και αυτή την ιστορία. Εν ολίγοις, η folk μπορεί στην τάδε ή στην δείνα περίπτωση να γινόταν μουσική διαμαρτυρίας ή ακόμα και στρατευμένη αλλά αυτό γινόταν μόνο και μόνο επειδή εκείνη τη στιγμή, ο συνθέτης, ο στιχουργός, ο τραγουδιστής διαμαρτύροταν για κάτι. Με αυτή την έννοια η folk είναι ένα επίπεδο πάνω από τη μερικότητα του πολιτικού ή του στρατευμένου τραγουδιού. H folk είναι μουσική με κοινωνική συνείδηση. Ακόμα πιο πέρα, η folk αποτελεί το όχημα της κοινωνικής συνείδησης των κοινοτήτων, αποτελεί ένα από τα συστατικά στοιχεία της έννοιας κοινότητα[i] στις ΕΠΑ των αρχών του 20ου αιώνα. Χωρίς όμως –και το τονίζουμε αυτό- να αποτελεί ποτέ, τουλάχιστον μέχρι το ’60 κεντρικό συστατικό στοιχείο αυτών των κοινοτήτων. Αυτές, δηλ., οι κοινότητες δεν είχαν σαν θεμέλιο λίθο τους τη folk. Αν ήταν ανθρώπινο σώμα, δεν ήταν ο σκελετός αλλά ο αέρας στα πνευμόνια. Και ναι ήταν το ίδιο σημαντική για τις κοινότητες αυτή η ανάσα.

Ένας άλλος μύθος λιγότερο διαδεδομένος αλλά το ίδιο μύθος είναι ότι η folk είναι η μουσική των λευκών «μαύρων». Των χαμηλών στρωμάτων, δηλ. της αμερικάνικης λευκής κοινωνίας. Αυτό είναι εν μέρει αλήθεια. Η διαστρέβλωση μάλλον προέρχεται από μία σχετική μάλλον εμμονή διάφορων να διαχωρίζουν τις μουσικές μεταξύ τους πολύ περισσότερο από όσο είναι οι άνθρωποι ήδη χωρισμένοι.  Είναι τυχαίο ότι ο όρος genre που χρησιμοποιείται και στη μουσική προέρχεται κατευθείαν από τη βιολογία; Με αυτή την έννοια θα τολμήσουμε να πούμε ότι ο χωρισμός της μουσικής σε είδη ή γένη είναι εξίσου ρατσιστικός με τον χωρισμό των ανθρώπων. Δεν «υπάρχει» μαύρη μουσική, όπως δεν υπάρχει και «λευκή» μουσική. Υπάρχουνε μουσικές κοινοτήτων, νέτα σκέτα. Το τι φυλετικά, πολιτισμικά, γεωγραφικά, ταξικά ή πολιτικά χαρακτηριστικά  έχουνε αυτές οι κοινότητες δεν αποδίδει αυτομάτως αυτά τα χαρακτηριστικά καθολικά στην πρακτική της κοινότητας. Οι προσμείξεις και το μπαστάρδεμα των μουσικών ειδών είναι πολύ μεγαλύτερο από το αντίστοιχο γενετικό έτσι και αλλιώς. Αυτό το οποίο θα κάνουμε εδώ και το οποίο δεν κάνουν πολλοί από όσους καταπιάνονται με τα μουσικά είδη είναι να λοξοκοιτάμε συνεχώς και προς άλλα είδη αλλά και προς άλλα πεδία. Εν κατακλείδι η folk είναι μία μουσική με στενότατη αλληλεπίδραση με τα blues, σχεδόν όσο και τα blues αλληλεπέδρασαν μαζί της.

Αυτά σε σχέση με ένα βασικό πλαίσιο το οποίο νομίζω θα πρέπει να έχει κανείς προκειμένου να δει την ιστορία της συγκεκριμένης μουσικής. Ιστορία που θα αφηγηθούμε εδώ πέρα. Ιστορία όμως που δεν θα την αφηγηθούμε ούτε ως ιστορικοί, ούτε ως μουσικολόγοι, ούτε ως μουσικοί δημοσιογράφοι, ούτε ως κοινωνιολόγοι… Αυτή την ιστορία θα την αφηγηθούμε όπως βιώθηκε, μέσα από τις μουσικές και τους στίχους, μέσα από τις ζωές και τα ζόρια κάποιων πρωταγωνιστών αλλά κυρίως και βασικά μέσα από τις πορείες, τις διαδρομές, τους αγώνες, τους καυμούς, τον πόνο και την χαρά των κοινοτήτων των οποίων η folk αποτέλεσε βασική καλλιτεχνική έκφραση…

Η δομή που θα προσπαθήσω να ακολουθήσω είναι να πιάσω κάποια σημεία και κάποια σταυροδρόμια, πιο πολύ υπομορφή σημειώσεων και μικρών ενοτήτων πάνω στο θέμα μας, παρά μια δομημένη αφήγηση. Με αυτή την έννοια πιθανά να υπάρξουν πολλά πισωγυρίσματα. Και αυτό είναι λογικό, τη στιγμή που αυτή την ιστορία με τον έναν ή τον άλλο τρόπο την έχω συνθέσει εκ των υστέρων και αποσπασματικά και γω ο ίδιος στο κεφάλι μου.


[i] Με τον όρο κοινότητα εδώ εννοούμε εκείνο το πλαίσιο στοιχείων που άνθρωποι αναγνωρίζουν ως κοινά μεταξύ τους και δρουν και σκέφτονται εντός αυτού του πλαισίου. Με αυτή την έννοια οι κοινότητες για τις οποίες μιλάμε μπορεί να είναι φυλετικές, γεωγραφικές, ταξικές, επαγγελματικές, θρησκευτικές κλπ.

Advertisements

Tagged:

7 thoughts on “Δύο-τρία πράγματα που ξέρω για αυτήν

  1. UrbanToilet 04/10/2012 στο 11:39 Reply

    στο Rss σε ποιο φάκελο να σε βάλω ?
    στο Music ή στο Articles / Blogs?
    ‘Αντε καλή αρχή…

    • vaalito 04/10/2012 στο 20:49 Reply

      Αν η μουσική δεν είναι το κύριο θέμα, θα παίζει πολύ δυνατά στο background… Αλλά τα rss δικά σου είναι, ότι θες τα κάνεις.
      Ευχαριστώ…

  2. Καλή επανεκκίνηση!

    ΥΓ. Το άβαταρ ανπαίκτεμπολ!

  3. βα.αλ. 05/10/2012 στο 21:16 Reply

    Ο Μπελούσης!; Μεγάλη αγάπη! Και αλβανός μετανάστης στην Αμερική το παιδί. Η δε φώτο νομίζω είναι τίγκα στους συμβολισμούς αλλά εσύ τα πιάνεις με τη μία, δε χρειάζεται να λέω τα προφανή…

    Ευχαριστούμε και ελπίζουμε να εκπληρώσουμε τις προσδοκίες σας (και μας),

    • Ασπροδόντης 16/10/2012 στο 11:16 Reply

      Ο Μπελούσης!; Μεγάλη αγάπη! Και αλβανός μετανάστης στην Αμερική το παιδί.

      Αλβανός εννοείς από την Αλβανία προερχόμενος. Γιατί, Αγνή Σαμαρά λέγονταν η μάνα του, χριστιανός ορθόδοξος με το επίθετο Μπέλιος (απ’ όπου το εξαμερικανισμένο Μπελούσι) ο πατέρας του, και «Belushi was raised in the Albanian Orthodox church and grew up outside Chicago».

      Πάρε και μια φωτό του αδερφού του, Τζέημς, να επισκέπτεται το Οικουμενικό Πατριαρχείο στο Φανάρι, να γουστάρεις:
      http://www.patriarchate.org/multimedia/photos?setID=72157624269030967

  4. ΤΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ 06/10/2012 στο 09:54 Reply

    Καλή αρχή και από μένα!

  5. afropolitic 08/10/2012 στο 01:08 Reply

    καλώς ξανάρθες κι από άλλη μια αναγνώστρια των παλιών μπλογκ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: